Nostalji : Cin Ali

panda

Üyecik





Hatırlayanlar varmı ? :)
 

tugbagaleri

Profesör
Heyt be içim burkuldu (duygulama belirtisi) eski gunlere döndüm biran favorimdi cin ali simdi e yapıyor acaba bu isler deb cok paramı kazandı yoksa sefalet içinde olumumu beklıyor acaba yada bir huzur evinde okumayı ogrenmesınde yardımcı oldugu cocukların kendısını ziyaret etmesini mi bekliyor...
 

tugbagaleri

Profesör
Rasim hocamıza tessekkur ederim
Bayhan GÜLERHAN 06 Ocak 2003 Pazartesi aksam gazetesi

"Koş Cin Ali koş", "Bu topu al", "Pat pat oyna", "Baba bana topaç al"... 60'lı yıllarda doğan çocuklar, çöp
çocuk Cin Ali'nin fişlerini heceleyerek ezberlerdi sözcükleri, cümleleri. Cin Ali, 35 yıl sonra da öğretmenlerin en çok rağbet ettiği okumaya giriş yöntemi. 1968'de genç öğretmen Rasim Kaygusuz'un yarattığı bu küçük Anadolu çocuğunun 10 kitaplık serisinin yanı sıra taklitleri ve "Ali lütfen koş", "Oya lütfen bayrak as" gibi devlet eliyle basılmış nazik halleri de mevcut.

Emekli ilkokul öğretmeni Mustafa Torun'a göre Cin Ali'nin yaratılması Türk eğitim sisteminde tam anlamıyla bir devrim. Rasim Kaygusuz'un öğrencileri üzerinde 7 yıllık uygulamalar sonucunda hazırladığı ve başarısını önce kendine kanıtladığı fişler, okumaya girişte parçalı okuma sistemini bitirdi. Öğrencilerinin heceleyerek okumaya zor geçiş yaptığını gören Rasim Öğretmen, kendi sistemini geliştirdi. Bu sisteme, okumaya girişte tümdengelim sistemi deniliyor. "Baba bana top al" cümlesini bir anda, hecelemeden kavrayan beynin daha kolay ve hızlı okuyabildiğini keşfeden Rasim Hoca, okumanın bir şartlandırma işi olduğunu söylermiş. Günümüzde Rasim Öğretmen'in fişleri, ilkokul birinci sınıfların değişmez demirbaşı.

Uslu değil yaramaz

Rasim Kaygusuz, Gazi Eğitim Enstitüsü'nden mezun olduktan sonra Anadolu köylerinde öğretmenlik yaptı. Geliştirdiği fişlerin, öğretmen arkadaşlarından da olumlu tepkiler aldığını görünce bu fişleri bir kitap içinde toplamaya karar verdi. Tanıdığı tek yayıncı Ali Çiçek'e başvurdu. Kitabına isim gerektiğini o zaman öğrendi. "Fişlerimde en çok geçen isim Ali. Senin de ismin Ali. Okulda bir lakabın var mıydı?" diye sordu. Kahramanımızın isim babası Ali Çiçek, "Cin Ali" deyince Rasim Öğretmen, bu ismin tam da hayalindeki öğrenci tipine uyduğunu söyledi. Kitap 20 yıl boyunca tüm Türkiye'deki ilkokulların vazgeçilmez demirbaşı oldu.

Rasim Öğretmen 1988'de öldü. 1992'de ailesi kitabın yayın hakkını Rasim Öğretmen'in eski dostu Mustafa Torun'a verdi. Cin Ali serisinin 18 yıllık telif hakkı sahibi Mustafa Torun, "Rasim Hoca için atlayan, zıplayan, yerinde duramayan, sürekli olarak soru soran çocuk iyiydi. İnsanların 'ne kadar uslu çocuk' demesine dayanamazdı. Çocuk dediğin cin gibi olmalıydı. Hocanın cin kelimesinden anladığı yaramaz, sürekli araştıran soruşturan, kurcalayan çocuktu. Günümüzde bu kelime uyanıklık, işini bilmek işe gitmemek gibi kullanılıyor. Hoca'nın anlattığı Cin Ali böyle değildi. O çocuk tam bir Anadolu çocuğudur. Bir köy çocuğunun hayallerini kurar. Rasim Hoca'nın çöp çocuğu bugün sınıflarda olsa öğretmenlerinin bile hatalarını bulur. Bence onun Cin Ali'si büyüseydi kesinlikle gazeteci olurdu."

Çöp Çocuk

Cin Ali serisindeki insanların halk arasında çöp adam tabir edilen şekilde çizilmesinin de bir sebebi var. Mustafa Torun'un anlattığına göre Rasim Öğretmen iyi resim yapamazmış. Eşiyle yarattığı karakter hakkında konuşurken kitabın resimli olmasının çocukların daha çok hoşuna gideceğine karar vermişler. Kitaptaki resimlerin öğrencinin çabuk kavraması için basit olması da alınan kararlar arasındaymış.



Papyonlu Cin Ali

Genç öğretmenin o zamanlar kendi öğrencileri, daha sonra ise bütün Türkiye'li çocuklar için oluşturduğu karakter Cin Ali, 1990 yıllında aniden imaj değiştirdi. 90'lı yıllara belirgin bir yüz, siyah saçlar, kulağında bir çiçek, papyon ve fiyonklu ayakkabılarla giren çöp çocuk, kamyonlarla Anadolu'ya dağıtılıyordu. Bu dönemde orijinal metindeki tek değişiklik, Cin Ali'nin evinde radyo yerine televizyonun bulunmasıydı. Resimlerdeki yeni imajı Mustafa Delioğlu çizdi. İmaj değişikliğinin sebebini sorduğumuz Mustafa Torun'un konu ile ilgili açıklamaları ise oldukça ilginç: "Eğitim camiası Rasim Kaygusuz'u kıskandı. Çünkü o Talim Terbiye Kurulu'nun yapamadığı işi yapmıştı. Öğrenciler için birşeyler üretmesi gereken kurul ve bürokratlar o dönem ortaya hiçbirşey koyamıyorlardı. Rasim Hoca gece gündüz çalışıp dersler verip fişleri hazırlıyor ve onları uyguluyordu. Öğrencilerinin zorlandığı kelimeleri derhal iptal ediyordu. O dönem sıkça kullanılan, bugün köy okullarında başvurulan çözümlü alfabe sınıf aracı Rasim Hoca'nın icadıdır. Devletin bürokratları çalışıp Türkiye için üreten bir köy öğretmenini çekemediler. Talim Terbiye, müfettişlere baskı yapmaya başladı. Okulları denetleyen müfettişler, müdürleri Cin Ali almamaları konusunda uyarıyordu. İmaj değişikliği işte bu döneme rastlar. Nereden çıktı bilmiyorum ama o dönemde "çöp adam, çocukların görsel sağlığına aykırıdır" dediler. Çöp adam eğitsel açıdan doğru değilmiş. Cin Ali'yi baskı altına soktular." Bu gelişmelerin ardından Rasim Hoca'nın kızı Nevin Apaydın sonunda bir değişiklik yapılmasına karar verdi. Baskılardan bunalan Apaydın, hikayelerin kesinlikle değiştirilmemesi ve yeni hikayelerin eklenmemesi hususunda anlaşarak imaj değişikliğine izin verdi. Bu değişiklik, Rasim Öğretmen'in ölümünden iki yıl sonra oldu.



Taklitlerden sakının

Şu anda piyasada Cin Ali'nin 30'a yakın taklidi var. Torun'a göre her yayınevi "kel kör haricinde" bir Ali çıkardı. Top Ali, Boncuk Ali, Süper Ali, Bıdık Ali gibi kitaplar bunlardan bazıları. Bugünlerde Milli Eğitim Bakanlığı ilkokul çağlarındaki çocukların nezaket kurallarını öğrenmesi Rasim Öğretmen'in fişlerine "Lütfen, teşekkür ederim" gibi eklemeler yapıyor. Yani artık okullarda "Kaya lütfen kapıyı aç", "Ayşe lütfen bayrak as" gibi fişler okutulmaya başlandı. Ailesi, Cin Ali'nin orijinal serisinin üzerine yeni hikaye yazmayı düşünmüyor. Bunun babalarının başlattığı büyüyü bozacağını düşünüyorlar. Anlaşılan daha birçok çocuk, Cin Ali'nin topacını nasıl çevirdiğini, karagözlü kuzusunu nasıl güttüğünü, berber fili sirkte seyretmek için neler yaptığını bilecek.



ayrica Sunay Akın ın Sabah gazetesindeki bir yazısıda okunmaya deger.
 

emelden

Dekan
Hatırlamaz mıyım yaaa... Bugünde okul açıldı işe gelirken baktım şöyle bir etrafa bir hareketlilik gelmiş. Öğrencileri görünce içim tuhaf oldu, şimdide bunları gördüm. Hey gidi günler. :)
 
İlkokulda Cin Ali kitaplarıyla avunduk, günümüzdede Beyaz sahow'un Cin alisi vardı ama şimdi ikiside yok...

Yoksa Cin Ali mahkeme kararıyla yasaklandımı ? :D
 
Üst