Nikâhın Temel Farzları


Nikâhın Temel Farzları
Nikâhın temel farzları iki tanedir; bunlar icap (teklif) ve kabuldür.[1]
İcap (Teklif): Taraflardan birinin diğerine, kendisiyle evlenmek istediğini bildirmesidir.
Kabul: Yapılan bu teklifin karşı tarafça kabul edilmesidir.
Nikah, iki tarafın birbiriyle evlenme iradelerini açıkça beyan etmeleri ile gerçekleşir.
Evlenme Teklifini Kim Yapar?
Evlenme teklifi her iki taraftan da gelebilir. Buna göre, teklifi kadın yaparsa, kabul etmek erkeğe düşer. Teklif erkek tarafından yapılmış ise kabul kadına düşer.[2]
İcap ve kabul için kullanılan sözler evlilik akdini ifade eden sözler olup, herkes bu kararını kendi dilinde ifade edebilir.
Evlilik Teklifi Nasıl Olmalıdır?
Evlilik akdinde karar kesin, açık ve anlaşılır bir şekilde belirtilmelidir. Teklif ve kabul ifadeleri geçmiş zaman sigasıyla söylenirse akit kesin olarak gerçekleşir. Bu konuda görüş birliği vardır.
Kadının “kendimi sana nikâhladım” teklifine erkeğin “kabul ettim” diye cevap vermesi gibi. Teklifi erkek de yapabilir. Bu tür ifade ile evlik akdi o anda gerçekleşir. Bunun için artık bir niyete ve delile bakılmaz.
Şimdiki zaman sigası ise nikah akdinin o anda meydana geldiğini gösteren bir delil veya durumla gerçekleşir. Erkek, kadına “seni kendime nikâhlıyorum” dese, kadın da “kabul ediyorum” diye cevap verse, bu geleceğe ait bir vaat olmaması ve bir nikâh meclisinde söylenmesi şartıyla akit meydana gelir.
Gelecek zaman sigasıyla akit sahih değildir. Seninle evleneceğim sözü ile nikah gerçekleşmez.
Evlilik akdi emir ifade eden sözcüklerle de gerçekleşir. Erkek, kadına “Beni kendine nikâhla” dese eve bununla o anda evlilik akdi yapmak kastetse; kadın “Sana kendimi nikâhladım” diye cevap verince akit tamam olur. Buradaki emir sigasıyla erkek kadına evlenmek için vekâlet vermiş olur. Böylece kadın kendisi adına asıl, erkek adına da vekil sıfatıyla icap ve kabulde bulunmuş olur.[3]


[1] Şafiîlere göre nikâhın rükûnleri beş tanedir: Kadın, koca, kadının velisi, siyga (icap ve kabul), şahitler. Şafiî alimlerinden bazılarına göre şahit nikâhın rükûnlerinden değil, şartlarındandır.

[2] el-Fıkhu’l-İslâmî, 7/38. Şafiîlere göre icap, kadının velisi tarafından erkeğe yapılan evlendirme teklifidir. Kabul ise, kocanın bu teklife verdiği olumlu cevaptan ibarettir.

[3] El-Fıkhu’l-İslâmî, 7/36; Hindiyye, 1/271-72
Kimler Nikah Şahidi Olabilir?


Kimler Nikah Şahidi Olabilir?
Nikahta şahitlik yapacak kimseler şu sıfatları taşımalıdır:
a) Akıllı ve ergin,
b) Hür,
c) Müslüman kimseler.
d) Şahitlerin iki erkek veya bir erkek iki kadın olması gereklidir.[1]
Şayet kadın ehl-i kitap olursa İmam-ı Azam ile İmam Ebu Yusuf’a göre şahitler de ehl-i kitaptan olabilir.[2]
e) Şahit, işitme yeteneğine sahip olmalıdır.[3]
f) Şahitler evlenecek kimselerin baba, amca, dayı, kardeş, torun veya diğer hısımlarından da olabilir.[4]


[1] Şafilere gore her iki şahidin erkek olması şarttır.

[2] Şafiîlere göre de müslüman olmaları şarttır.

[3] Binaye, 4/34. şafiîlere göre şahidin ayrıca erkek, adil ve görme yeteneğine sahip olması da şarttır.

[4] el-Fıkhu ale’l-Mezahibi’l-Erbaa, 4/20.

Evlilikte Denklik


Evlilikte Denklik
Denklik, evlenecek eşler arasında sosyal durum ve ekonomik seviye bakımından yakınlık ve denklik bulunmasına denir.
Evlilikte denklik için en önemli hususlar şunladır:
Dindarlık: Ahlâksız ve açıkça haramlara bulaşan, din ve edepten uzak bir erkek, iyi ahlâk sahibi olan bir kadına denk değildir. İffetini korumak ve dinini yaşamak için evlenmek isteyen bir kadın böyle bir kimseyi tercih etmemelidir. Onun etrafındaki sahte itibarına, zenginliğine veya soyuna aldanmamalıdır. Nice, anne babalar kızlarını haram zenginliğe ve sahte makamlara kurban etmişlerdir.
Evlenecek eşler arasında dinimizde bir sınırlama olmamakla birlikte, aralarında büyük yaş farkı olan kimseler, tercih edilmemelidir. Bu tercih her iki taraf için de birçok sıkıntı, imtihan, fitne ve zorluklar içermektedir. Böyle bir evlilik haram değilse de, hayırlı da değildir. İstisnaları hariç.[1]

Denklikle İlgili Bazı Durumlar
Kadın kendine denk olmayan birisiyle evlenirse velisinin razı olması durumunda nikâh geçerlidir. Aksi takdirde veli nikâhı feshedebilir.
Denklik arama, hem kadının hem de velinin hakkıdır.
Evlilikten sonra meydana gelen farklılıklar evliliğe zarar vermez.
Biri ile evlenen ergin bir kız pişman olup “Bu benim dengim değildir” diyerek nikâhını feshedemez.
Kadın hamile olunca denklikten dolayı fesih davası açılamaz.
Dindarlık ve iyi ahlâk dışındaki denklik ölçüleri, zamandan zamana değişir. Bu her asırda aynı değildir. Bir devirde basit görülen bir meslek diğer devirde itibarlı bir meslek olabilir.[2]

[1] Reddu’l-Muhtar, 3/86.

[2] Hindiyye, 1/290; el-Fıkhu’l-İslâmî, 7/229.

http://www.konakdersleri.com/belge.php?bilgi=1501&konu=Evlilikte-Denklik